محمد مهريار
202
فرهنگ جامع نامها و آباديهاى كهن اصفهان ( فارسى )
ساختهاند كه بيشتر در آن برنجكارى مىكنند و به اين نحو رودخانهء غلتان در پيچوخمهاى دره و درختستانهاى بالاى تپه و مزارع سرسبز برنج مناظر زيبا و بسيار دلانگيزى را بهوجود مىآورد كه در اطراف ايران كمنظير است . پل معروف زمانخان ناحيهء كرون را به اين بلوك و هر دو را به ناحيهء چهارمحال و بختيارى مربوط مىسازد . اين پل بهعلت ساختمان زيباى آن فى الحقيقه آغاز اين بلوك است . به تقريبى اگر روى اين پل رو به جنوب بايستيم دست راست بلوك آيدوغميش و پايينتر از آن به تقريبى در دست چپ بلوك اشيان واقع است . گفتم به تقريب تا دانسته شود كه بلوك اشيان درست متصل به اين پل نيست و اندكى پايينتر رو به مشرق آن قرار دارد . به حكم اينكه هر ده در خم و پيچ رودخانه قرار دارد . اكثر ديهها با كلمهء « چم » در اول آنها نامبردار مىباشد مثل : چمآسمان ، چمگاو ، چمكاكا ، چمگوساله و . . . شگفت آنكه در طول رودخانه از شرق به غرب وقتى بالا برويم مردم ديهها بيشتر ترك زبان هستند ولى برخى هم به فارسى سخن مىگويند . اين تركان از كجا آمدهاند ؟ و چگونه در اين ديهها استقرار يافتهاند ؟ و چرا برخى از آنها ترك و برخى فارساند ؟ اين است همان چيزى كه نمىتوانيم بگوييم چرا ؟ ظاهرا طوايف ترك از روزگار سلجوقيان در پى حركت خود به اين نواحى ، برخى در قسمتى از اين ديهها جاخوش كرده و استقرار يافتند و همچنان نسلهاى بعد ، به زبان تركى سخن مىگويند . كلمهء آيدوغميش نيز كه نام دهستان است به ناچار از همين زمانهاى نامعلوم پيدا شده است . برنجگان هم جزو يكى از اين ديهها به حساب آمده است . ديهى است بزرگ با تمام خصايصى كه در بالا ذكر آن گذشت . سرسبز و خرم ، و مردم برنجكار آنكه از زندگانى و معيشت نسبتا خوب بهرهمند هستند . برحسب آمار سال 1345 اين ديه 617 نفر جمعيت داشته است « 1 » ، ولى به ناچار در حال حاضر بيشتر است . چونكه ديههاى اين روستا بهعلت دستيابى به آب آسانياب دايما آبادتر و بهتر مىشوند . دربارهء جامعهشناسى اين ده و ديگر ديههاى اين روستا بايد بگوييم كه شهرى شدن به اين نواحى هم سرايت كرده است . صنايع محلى روستايى مطلقا وجود ندارد . روستا يكسره نيازمند شهر است و
--> ( 1 ) - ن . ك . به : همان نشريه .